Product-Led Growth Nedir
PLG: ürün satış ekibinin yerini alır. Freemium vs free trial, viral loop tasarımı ve activation metric seçimi açıklanıyor.
PLG: Ürün Satış Ekibinin Yerini Alır
PLG = Product-Led Growth, ürün kullanıcı edinmesini ve aktivasyonu sağlar; satış temsilcisine gerek kalmaz. Slack'te örneğin: birisi workspace kuruyor, bir çalışanı davet ediyor, alıcı app'i açıyor, otomatik kaydolmuş oluyor. Herhangi bir demo talep etmeden, satış reps olmadan Slack büyümüş.
PLG'nin ön koşulu: ürün kendini satması kadar basit olmalı. Dropbox 2GB bonus davet sistemi, Calendly link paylaşımı, Figma dosya collaboration. Her kullanım, başkasını davet ediyor.
Freemium vs Free Trial Ekonomisi
Freemium: sınırlı ücretsiz versiyon, unlimited premium. Dropbox 2GB freemium, 1TB premium. Conversion 2–3% (1000 freemium → 20–30 paid). Geniş funnel, dar kapı. Facebook, Gmail freemium model.
Free trial: 14 gün ücretsiz, sonra paid. Conversion 15–25% (100 trial → 15–25 paid). Dar funnel, ama higher intent. Basecamp, ConvertKit free trial. Slack'te hybrid: free tier unlimited, ama mesaj geçmişi 90 gün kısıtlı (genellikle 2 hafta sonra limit hissedilir).
Viral Loop Tasarımı: Calendly Örneği
Calendly viral loop: (1) kullanıcı takvim linki paylaşıyor, (2) alıcı linki açıyor (Calendly'nin sitesine yönlendiriliyor), (3) alıcı slot book ediyor, (4) sistem otomatikman 'Calendly ile takvim yönetin' duyurusu yapıyor, (5) alıcı kaydolma yapıyor. Her kullanım, yeni kullanıcı getiriyor. Viral coefficient > 1.
Viral loop dizayn etmek zor. Kasıtlı paylaşım zorunlu (Dropbox referral) vs. doğal paylaşım (Calendly linki) ikisinin de yerleri var. Doğal paylaşım daha güçlü; ürünün temel işlevi paylaşım gerektiğinde ortaya çıkar.
Activation Metric Nasıl Bulunur
Activation metric: ilk 7 günde hangi eylem retention'la en çok korelasyon gösteriyor? Cohort analiz yapın. Notion'u test ederseniz: 5 doküman oluşturan kullanıcılar, 2 oluşturanlardan çok daha yüksek 8. hafta retention gösterir. Activation metrik = 5 doküman.
Slack için activation: ilk 7 günde 5+ mesaj gönderen; Airbnb: ilk ay içinde messaging başlayan; Notion: 3 page share eden. Her ürün farklı. Bulduğunuzda, onboarding'i bu metriğe optimize edin; kullanıcı activation'a ulaşırsa, retention %60+, ulaşmazsa %5.
Sık Sorulan Sorular
PLG modeli tüm ürünlere uygulanabilir mi?
Hayır. Enterprise/korporasyon satışı, B2B compliance-heavy ürünler sales-led kalmalı. Ürün basit, müşteri hızla value hissedebilirse PLG. Muhasebe yazılımı, finansal araç → sales-led.
Freemium ürünün conversion %2'den az ise ne yapılmalı?
Premium sürümünün farkını güçlendir. Freemium sınırını daha agresif yap (Slack 90 gün mesaj geçmişi). Ya da free trial'a geç (tüm feature'lara erişim, 14 gün).
Viral coefficient 1'den az ise?
Doğal growth durmuş. Referral incentive koymalı (Dropbox: 2GB her davet), ya da paid growth devam ettir. Viral loop optimize edilmemişse, manuelde büyüt.
Activation metric'i nasıl test edersin?
Cohort analiz: Hafta 1'de signup eden 100 kullanıcıyı Al. Bunları: (a) 5+ dokuman oluşturanlar, (b) 1-4 oluşturanlar, (c) 0 oluşturanlar şeklinde böl. 8. hafta hangisinin retention en yüksek? O eylem activation metrik.
Activation'a ulaşmasaydı retention ne oluyor?
Notion'da: 5+ dokuman → 60% week 8 retention; 0 dokuman → 5% retention. Huge fark. Bu yüzden onboarding'i activation'a göre optimize et.